کاشت سبزی در بالکن چگونه انجام میشود؟
از انتخاب گلدان و نشا تا برنامهٔ آبیاری و کوددهی؛ مسیر گامبهگام سبزیکاری در بالکن.
پاسخ کوتاه
اول بشمارید بالکن روزی چند ساعت آفتاب مستقیم میگیرد. بیشتر از ۵ ساعت: گوجه، فلفل، خیار؛ ۳ تا ۴ ساعت: کاهو، شاهی، جعفری. برای هر بوته گلدان حداقل ۱۰ لیتری بگیرید، ته آن ۳ سانتیمتر پرلیت برای زهکشی و رویش مخلوط خاک پیتماس و ورمیکمپوست بریزید. اواخر فروردین نشا بکارید، هر بار که ۳ سانتیمتر بالای خاک خشک شد آب بدهید و هر ۱۵ روز یکبار کود مایع بزنید.
چه چیزهایی لازم است
گام به گام
آفتاب بالکن را اندازه بگیر
در یک روز آفتابی از ساعت ۹ صبح تا ۶ عصر هر دو ساعت به بالکن سر بزنید و ساعتهایی که آفتاب مستقیم میتابد را یادداشت کنید. بالکن جنوبی و جنوبغربی با ۶ ساعت آفتاب یا بیشتر برای گوجه، فلفل، بادمجان و خیار مناسب است. بالکن شرقی و شمالی با ۳ تا ۴ ساعت آفتاب را به کاهو، شاهی، اسفناج، جعفری، نعنا و ریحان بدهید؛ اینها در نیمسایه کمتر تلخ و چوبی میشوند.
گلدان و خاک را آماده کن
حجم ریشه تعیینکننده است: برای هر بوتهٔ گوجه و بادمجان ۲۰ تا ۳۰ لیتر، برای فلفل ۱۵ لیتر و برای سبزی برگی جعبهای با عمق حداقل ۲۰ سانتیمتر و حجم ۱۰ لیتر بگیرید. سوراخهای کف گلدان را چک کنید؛ اگر نبود با دریل ۴ تا ۵ سوراخ یکسانتی بزنید. ته گلدان ۳ سانتیمتر پرلیت یا شن بریزید و رویش مخلوط ۴ پیمانه خاک پیتماسدار با ۱ پیمانه ورمیکمپوست را تا ۳ سانتیمتر زیر لبه پر کنید.
نشا را اواخر فروردین بکار
در نوار ساحلی شمال و جنوب از اوایل فروردین و در تهران، مناطق مرکزی و شهرهای سرد از اواسط اردیبهشت بکارید؛ ملاک این است که دمای شب زیر ۱۰ درجه نرود. نشای گوجه را عمیق بکارید تا ۵ سانتیمتر اول ساقه زیر خاک بماند؛ ریشهٔ جانبی میزند و بوته قوی میشود. بلافاصله بعد از کاشت آنقدر آب بدهید که از کف گلدان بیرون بزند و سه روز اول گلدان را در نیمسایه نگه دارید.
نظم آبیاری را بساز
انگشتتان را ۳ سانتیمتر در خاک فرو کنید؛ اگر خشک بود آب بدهید، اگر نمناک بود صبر کنید. در تیر و مرداد گلدان ۲۰ لیتری روزی یکبار و در بهار هر دو تا سه روز یکبار آب میخواهد. بین ساعت ۷ تا ۹ صبح آبیاری کنید و خاک را خیس کنید نه برگها را؛ آبیاری شبانه قارچ و سفیدک میآورد. آب زیرگلدانی را بیشتر از ۱۵ دقیقه نگه ندارید چون ریشه میپوسد.
کود و قیم بده
بیست روز بعد از کاشت، هر ۱۵ روز یکبار کود مایع بدهید: ۱۰ میلیلیتر کود در ۱۰ لیتر آب حل کنید و جای آبیاری معمول بریزید. تا زمان ظاهر شدن گل از ۲۰-۲۰-۲۰ و بعد از گل از ۱۵-۳۰-۱۵ که پتاسیم بالاتری دارد استفاده کنید. وقتی گوجه و خیار از ۳۰ سانتیمتر گذشتند قیم را کنار گلدان فرو کنید و ساقه را با فاصلهٔ ۲۵ سانتیمتر با گیره ببندید.
پاجوش گوجه را بگیر و به گردهافشانی کمک کن
جوانههایی که در زاویهٔ بین ساقهٔ اصلی و برگ درمیآیند را هفتهای یکبار و پیش از آنکه از ۵ سانتیمتر بگذرند با دست بچینید تا انرژی بوته به میوه برسد. چون در بالکن زنبور کم است، روی گوجه و فلفل گلدار روزی یکبار ساقه را آرام تکان دهید یا پشت مسواک برقی را دو ثانیه به گل نزدیک کنید. وگرنه گل میریزد و میوه نمیبندد.
آفت را زود بگیر و برداشت کن
هفتهای یکبار پشت برگها را نگاه کنید؛ برای شته ۵ میلیلیتر مایع ظرفشویی در یک لیتر آب حل و اسپری کنید و برای کنهٔ قرمز پشت برگها را با آب بشویید. کاهو و شاهی را با چیدن برگهای بیرونی از روز ۲۵ تا ۳۰ برداشت کنید؛ گوجه ۶۵ تا ۸۰ روز و فلفل ۵۵ تا ۷۰ روز بعد از کاشت نشا میرسد. اگر گوجه را کمی سفت و پیش از سرخ شدن کامل بچینید، میوههای مانده روی بوته تندتر رشد میکنند.
نکتهها
هشدار
دو خطای رایج، گلدان کوچک و آب زیاد است. گوجهای که در گلدان ۵ لیتری کاشته شود اواسط تابستان ناچار خشک میشود و میوه نمیبندد. در خاکی که همیشه خیس بماند ریشه بیاکسیژن میپوسد؛ زردی برگها معمولاً نشانهٔ کمآبی نیست، نشانهٔ آبیاری بیش از حد است. زیرگلدانی پرِ آب هم پشه تولید میکند و چکهٔ آب به واحد پایین شکایت همسایه را به دنبال دارد.
پرسشهای پرتکرار
+در بالکن شمالی هیچ سبزی رشد میکند؟
سبزیهای میوهدار نه، اما سبزی برگی بله. بالکن شمالی که آفتاب مستقیم ندارد ولی تمام روز روشن است برای کاهو، شاهی، اسفناج، جعفری و نعنا جواب میدهد.
+از بذر شروع کنم یا از نشا؟
سال اول از نشا شروع کنید. گوجه و فلفل ۸ تا ۱۰ هفته پرورش در محیط گرم لازم دارند، اما کاهو، شاهی و جعفری را میتوان مستقیم در گلدان بذرپاشی کرد.
+چند گلدان سبزی در بالکن برای یک خانواده کافی است؟
کافی نیست، مکمل است. با ۴ بوته گوجه، ۴ بوته فلفل و دو جعبه سبزی بخشی از نیاز تابستانتان تأمین میشود؛ رویش بهعنوان منبع اصلی غذا حساب نکنید.
+وقتی به سفر میروم سبزیها را چه کنم؟
برای یک تا دو هفته ست آبیاری قطرهای یا قطرهچکان کندِ نصبشده روی بطری ۵ لیتری بگذارید. گلدانها را به سایه ببرید و روی خاک ۲ سانتیمتر مالچ بریزید تا تبخیر نصف شود.
+مدیریت ساختمان میتواند گلدان در بالکن را ممنوع کند؟
بر اساس تصمیم مجمع مالکان و آییننامهٔ ساختمان، آویزان کردن گلدان به بیرونِ نرده میتواند ممنوع شود و این رایج و قانونی است. برای گلدانهایی که روی کف بالکن قرار دارند معمولاً منعی نیست؛ آییننامهٔ ساختمان خودتان را ببینید.
منابع و راستیآزمایی
آخرین بررسی: 13 Eylül 2026. به ما بگو. تاریخها، اقلیم و مقررات ساختمانی برای ایران تنظیم شده است؛ زمان کاشت را با دمای شبِ شهر خودتان تطبیق دهید.
این محتوا جنبهی اطلاعرسانی دارد؛ در امور اداری اعلانهای روز نهاد مربوط ملاک است. جزئیات: سلب مسئولیت.