Balkonda tərəvəz necə yetişdirilir?
Dibçək seçimindən şitilə, suvarma və gübrə cədvəlinə qədər balkonda tərəvəz yetişdirməyin addım-addım yolu.
Qısa cavab
Balkonunuzun gündə nə qədər günəş aldığını ölçün. 5 saatdan çoxdursa pomidor, bibər, xiyar; 3-4 saatdırsa kahı, cırcır, cəfəri əkin. Hər tərəvəz üçün ən azı 10 litrlik dibçək, altına drenaj üçün 3 sm perlit, üstünə torf və soxulcan gübrəsi qarışığı doldurun. Aprelin ortasında şitil basdırın, torpağın üst 3 sm-i quruyanda suvarın, 15 gündən bir maye gübrə verin.
Lazım olanlar
Addım-addım
Balkonun günəşini ölç
Açıq havalı bir gündə səhər 09:00-dan axşam 18:00-a qədər iki saatdan bir balkona baxıb günəşin birbaşa düşdüyü saatları qeyd edin. Gündə 6 saat və daha çox birbaşa günəş alan cənub və cənub-qərb balkonlarında pomidor, bibər, badımcan, xiyar yetişir. 3-4 saat işıq alan şərq və şimal balkonlarında kahı, cırcır, ispanaq, cəfəri, nanə, reyhan seçin; bunlar yarımkölgədə daha az acılaşır.
Dibçəyi və torpağı hazırla
Kök həcmi həlledicidir: pomidor və badımcan üçün 20-30 litr, bibər üçün 15 litr, göyərti üçün dərinliyi ən azı 20 sm olan 10 litrlik qab alın. Qabın dibindəki dəlikləri yoxlayın, yoxdursa matkapla 1 sm diametrində 4-5 dəlik açın. Dibə 3 sm perlit ya çınqıl, üzərinə 4 ölçü torflu torpaq və 1 ölçü soxulcan gübrəsi qarışığını kənara 3 sm qalana qədər doldurun.
Şitili aprelin ortasında basdır
Lənkəran-Astara kimi sahil rayonlarında aprelin başı, Bakı və dağlıq bölgələrdə mayın ortası, yəni gecə temperaturu 10 dərəcədən aşağı düşməyəndə əkin. Pomidor şitilini gövdənin ilk 5 sm-i torpağa girəcək şəkildə dərin basdırın, yan köklər çıxır və bitki güclənir. Dərhal sonra qabın altından su axana qədər can suyu verin, ilk 3 günü yarımkölgədə saxlayın.
Suvarma qaydasını qur
Barmağınızı torpağa 3 sm batırın; quru gəlirsə suvarın, nəmdirsə gözləyin. İyul-avqustda 20 litrlik dibçək gündə bir, yazda 2-3 gündən bir su istəyir. Səhər 07:00-09:00 arası suvarın, yarpaqları deyil torpağı islatın; axşam suvarması göbələk və unlu şeh xəstəliyi yaradır. Altlıqlarda suyu 15 dəqiqədən çox saxlamayın, kök çürüyür.
Gübrə və dayaq ver
Əkindən 20 gün sonra 15 gündən bir maye gübrəyə başlayın: 10 litr suya 10 ml qatıb suvarma yerinə verin. Çiçək görünənə qədər 20-20-20, çiçəkdən sonra kaliumu yüksək 15-30-15 işlədin. Pomidor və xiyar 30 sm-i keçəndə dayaq çubuğunu qabın kənarına basdırıb gövdəni qısqacla 25 sm aralıqla bağlayın.
Pomidorda bic al və tozlanmaya köməkçi ol
Əsas gövdə ilə yarpaq arasındakı bic pöhrələri 5 sm-i keçmədən həftədə bir barmaqla qoparın; bitki enerjisini meyvəyə verir. Balkonda arı az olduğu üçün çiçək açan pomidor və bibərdə gündə bir dəfə gövdəni yüngülcə silkələyin ya da çiçəklərə elektrik diş fırçasının arxası ilə 2 saniyə vibrasiya verin. Əks halda çiçək tökülür, meyvə tutmur.
Zərərvericini erkən tut və məhsulu yığ
Həftədə bir yarpaqların altını yoxlayın; mənənəyə qarşı 1 litr suya 5 ml maye sabun qatıb çiləyin, qırmızı hörümçəyə qarşı yarpaq altlarını su ilə yuyun. Kahı və cırcırı çöl yarpaqlarından qoparıb 25-30 gündə yığmağa başlayın; pomidor şitildən 65-80 günə, bibər 55-70 günə yetişir. Pomidoru tam qızarmadan, bir az bərk yığsanız budaqdakı meyvələr daha tez böyüyür.
Məsləhətlər
Diqqət
Ən çox edilən iki səhv kiçik dibçək və artıq sudur. 5 litrlik qaba basdırılan pomidor yayın ortasında qaçılmaz şəkildə quruyur və meyvə tutmur. Daim yaş saxlanan torpaqda köklər oksigensiz qalıb çürüyür; yarpaqların saralması adətən susuzluq deyil, həddən artıq suvarma əlamətidir. Su yığılan altlıqlar isə ağcaqanad artırır, alt qonşuya sızan su şikayətə səbəb olur.
Tez-tez verilən suallar
+Şimal balkonunda ümumiyyətlə tərəvəz yetişir?
Meyvəli tərəvəzlər yetişmir, göyərti isə yetişir. Birbaşa günəş almasa da gün boyu işıqlı olan şimal balkonunda kahı, cırcır, ispanaq, cəfəri və nanə yaxşı nəticə verir.
+Toxumdan, yoxsa şitildən başlamaq daha yaxşıdır?
İlk il şitildən başlayın. Pomidor və bibər toxumdan 8-10 həftə isidilmiş şəraitdə böyütmə tələb edir; kahı, cırcır və cəfərini isə birbaşa dibçəyə toxum kimi səpmək olar.
+Balkondaki bir neçə dibçək bir ailəyə bəs edir?
Bəs etmir, yalnız əlavə olur. 4 pomidor, 4 bibər və 2 qab göyərti ilə yay boyu ehtiyacınızın bir hissəsini örtürsünüz; əsas ərzaq mənbəyi kimi düşünməyin.
+Məzuniyyətə gedəndə tərəvəzləri necə saxlayım?
1-2 həftə üçün damcı suvarma dəsti ya da 5 litrlik plastik butulkaya taxılan yavaş damcı qıfı qurun. Dibçəkləri kölgəyə çəkib torpağın üstünə 2 sm malç sərin, buxarlanma yarıya düşür.
+Bina rəhbərliyi balkonda dibçək saxlamağı qadağan edə bilər?
İdarəetmə qaydaları və mənzil sahiblərinin qərarı dibçəyi məhəccərdən kənara asmağı qadağan edə bilər; bu yaygın və qanunidir. Balkon içində döşəməyə qoyulan dibçəklərə adətən maneə olmur.
Mənbələr və yoxlama
Son yoxlama: 13 Eylül 2026. bizə bildir. Qiymətlər manatla, əkin vaxtları Azərbaycan iqlim zonalarına (Lənkəran-Astara sahili, Bakı, dağlıq rayonlar) uyğunlaşdırılıb.
Bu məzmun məlumat xarakterlidir; rəsmi işlərdə aidiyyəti qurumun aktual elanları əsasdır. Ətraflı: məsuliyyətdən imtina.