Örgüye sıfırdan nasıl başlanır?
Şiş, yumak ve ilmek seçiminden ilk bitmiş kare bezine kadar yeni başlayanlar için adım adım örgü rehberi.
Kısa cevap
7-8 numara bambu şiş ve 100 gramlık orta kalınlıkta akrilik yumak alın. 20 ilmek atın, tüm sıraları düz örerek 20x20 cm'lik bir kare bez örün, sonra ilmekleri kapatın. Bu ilk parça yaklaşık 3-4 saatte biter ve düz örgü, ters örgü, ilmek atma ile kapatmayı öğretir. İlk bez bittiğinde atkıya geçebilirsiniz.
Gerekenler
Adım adım
Şiş ve yumağı eşleştir
Yumak bandrolündeki şiş simgesine bakın: orada yazan numara (genelde 4-4,5 mm veya 7-8 numara) sizin alacağınız şiş kalınlığıdır. Akrilik yumak koparmaya karşı dayanıklı ve ucuzdur, bu yüzden ilk denemede yün yerine akrilik alın. Bambu şiş metalden daha az kaygandır, ilmekler şişten kaçmaz.
Yumağın iç ucunu bul
Yumağın ortasına parmağınızı sokup içteki ipi çekin; dıştan örerseniz yumak yerde yuvarlanıp dolanır. İlk çekişte küçük bir yumru gelir, onu ayırın ve düzgün akan tek ipi bulun. Yumağı bir kavanoz ya da poşetin içine koyarak örün.
20 ilmek at
İpin ucundan yaklaşık 50 cm bırakıp bir düğüm ilmeği yapın ve şişe geçirin. Sol elinizdeki uzun kuyruk ile parmak arası tekniğiyle ya da tek şişe dolayarak toplam 20 ilmek atın. İlmekleri şişte gevşek tutun; sıkı atarsanız ilk sırayı öremezsiniz. Bu adım ilk denemede 10 dakika sürebilir, bozup tekrar atmanız normaldir.
Tüm sıraları düz ör
Şişi sağ elinize alın, ilmeğin içine sağ şişi arkadan sokun, ipi dolayın ve çekip çıkarın: bu bir düz ilmektir. 20 ilmeğin hepsini böyle örün, şişleri değiştirip yeni sıraya geçin. Her sırayı düz örmek Türkçede ıspanak/bezayağı örgü denen dokuyu verir ve iki yüzü aynı görünür.
20 cm'ye kadar devam et
Örgünüzü düz bir masaya yayıp şerit metreyle ölçün; hedef 20 cm boy. Bu yaklaşık 40-50 sıra ve 3-4 saatlik iş demektir, tek oturuşta bitirmek zorunda değilsiniz. Ara vereceğinizde sırayı tamamlayıp bırakın, sıranın ortasında bırakırsanız nerede kaldığınızı karıştırırsınız.
İlmekleri kapat
İlk iki ilmeği düz örün, sonra sol şişle sağdaki ikinci ilmeği alıp birincinin üstünden geçirip düşürün. Şişte tek ilmek kalana kadar bir düz örüp bir üstünden atlatarak devam edin. Son ilmekten ipi çekip 15 cm kuyruk bırakarak kesin.
Uçları gizle ve yıka
Baştaki ve sondaki ipleri yün iğnesine takıp örgünün ters yüzünde 4-5 cm ilerleyip geri dönerek gizleyin, sonra fazlasını kesin. Düğüm atmayın, düğüm zamanla dışa çıkar. Ilık suda elde yıkayıp havluya sarıp bastırın, düz bir yerde yayıp kurutun: kenarlar düzelir.
İkinci projeye geç
Bez bittiyse aynı şişlerle 30 ilmek atıp 150 cm uzunluğunda basit bir atkı örün, bu 300 gram yumak ve yaklaşık 12-15 saat sürer. Sonra bir düz bir ters örerek fıstık örgüyü, iki düz iki ters ile lastik örgüyü deneyin. Her yeni tekniği önce 10x10 cm örnek karede denemek yumak israfını önler.
İpuçları
Dikkat
Yeni başlayanların en sık hatası ilmekleri çok sıkı atmak: sonraki sırada şiş ilmeğe girmez, ip kopar ve iş baştan başlar. İlmek şişin üzerinde ileri geri kayabilecek kadar gevşek olmalı. Ayrıca metal şişleri açık ilmeklerle çantada taşımayın, ilmekler kaçar ve örgü söküldüğü yerden bozulur; şiş uçlarına lastik tıkaç ya da mantar takın.
Sık sorulan sorular
+Kaç numara şişle başlamalıyım?
7 veya 8 numara (4-4,5 mm) şiş yeni başlayanlar için ideal: ilmekler gözle net görünür ve iş hızlı ilerler. 2-3 numara ince şişlerle başlamak gözünüzü yorar ve motivasyonu kırar.
+Akrilik mi yün mü almalıyım?
İlk projede akrilik alın. Ucuzdur, defalarca söküp yeniden örülebilir ve keçeleşmez. Yüne, teknikleri oturttuktan sonra geçin.
+Örgünün kenarları neden dalgalı ve içe kıvrılıyor?
Tek renk düz örgüde kenar kıvrılması normaldir, yıkayıp düz kurutunca büyük ölçüde düzelir. Kalıcı çözüm için her sıranın ilk ve son 3 ilmeğini lastik örgüyle örmektir.
+Bir atkı için kaç yumak gerekir?
20 cm genişliğinde, 150 cm uzunluğunda orta kalınlıkta bir atkı için 250-300 gram, yani 100 gramlık 3 yumak yeterlidir. Aynı partiden alarak bir yumak fazla almak güvenli olur.
+Günde ne kadar örmeliyim?
Günde 30-45 dakika, haftada 4-5 gün yeterli. El ve omuz ağrısını önlemek için 20 dakikada bir parmaklarınızı açıp kapatın ve boyun hareketi yapın.
Kaynaklar ve doğrulama
Türkiye'de yumak alırken bandroldeki gramaj ve metre bilgisine bakın: aynı 100 gram etikette 200 metre de 350 metre de olabilir, tarif metreye göre yazılır. El örgüsü ipliğinde Kartopu, Nako, Alize, Gazzal gibi yerli markalar hem uygun fiyatlı hem her ilde bulunuyor; şişleri de aynı raflardan ya da tuhafiyecilerden 50-100 TL bandında alabilirsiniz. Bu rehber nasılyapabilir.com yazı işleri tarafından hazırlandı. Değişebilen bilgileri (ücret, süre, mevzuat) ilgili kurumun güncel sayfasından doğrulayın. Son doğrulama: 13 Eylül 2026. bize bildir.
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; resmî işlemlerde ilgili kurumun güncel duyuruları esastır. Ayrıntı: sorumluluk reddi.