بافتنی را از صفر چگونه شروع کنیم؟

راهنمای گام‌به‌گام بافتنی برای مبتدی‌ها: از انتخاب میل و کاموا و دانه‌گیری تا اولین تکه مربعی تمام‌شده.

Ahşap masada bambu örgü şişlerine geçirilmiş krem renkli örgü parçası, yanında yumak, makas ve şerit metre.

پاسخ کوتاه

یک جفت میل بامبو شماره ۷ یا ۸ (۴ تا ۴٫۵ میلی‌متر) و یک کلاف ۱۰۰ گرمی کاموای آکریلیک با ضخامت متوسط بخرید. ۲۰ دانه سر بگیرید، همه رج‌ها را زیر ببافید تا یک مربع ۲۰×۲۰ سانتی‌متری شود، بعد دانه‌ها را کور کنید. این تکه حدود ۳ تا ۴ ساعت وقت می‌گیرد و دانه‌گیری، بافت زیر و رو و کور کردن را یک‌جا یادتان می‌دهد. بعد از آن سراغ شال‌گردن بروید.

چه چیزهایی لازم است

یک جفت میل بامبو یا چوبی شماره ۷ یا ۸ (۴ تا ۴٫۵ میلی‌متر) به طول ۳۵ تا ۴۰ سانتی‌متر
یک کلاف ۱۰۰ گرمی کاموای آکریلیک با ضخامت متوسط، در رنگ روشن؛ سرمه‌ای و مشکی نگیرید
قیچی کوچک با نوک گرد
سوزن کاموا با سوراخ درشت و نوک کند، برای پنهان کردن سر نخ‌ها
متر نواری بدون کشش یا خط‌کش
نشانگر دانه یا گیره کاغذ رنگی برای شمردن رج‌ها (اختیاری)

گام به گام

01

میل را با کاموا جور کن

روی بندرول کلاف، نشان میل را ببینید: شماره‌ای که نوشته شده (معمولاً ۴ تا ۴٫۵ میلی‌متر یا شماره ۷ و ۸) همان ضخامتی است که باید بخرید. کاموای آکریلیک ارزان است و با باز و بسته کردن پاره نمی‌شود، پس برای اولین تجربه به جای پشم آکریلیک بگیرید. میل بامبو از میل فلزی کم‌لیزتر است و دانه‌ها از سرش در نمی‌روند.

02

سر داخلی کلاف را پیدا کن

انگشتتان را وسط کلاف فرو کنید و نخ داخلی را بیرون بکشید؛ اگر از بیرون ببافید کلاف روی زمین می‌غلتد و گره می‌خورد. اولین بار یک توده کوچک نخ بیرون می‌آید، آن را جدا کنید و تک‌نخ روانی را که راحت می‌آید بگیرید. کلاف را داخل یک شیشه یا کیسه بگذارید تا سر جایش بماند.

03

۲۰ دانه سر بگیر

از سر نخ حدود ۵۰ سانتی‌متر دم بگذارید، یک گره سرخود بزنید و روی میل بیندازید. با دم بلندی که در دست چپ دارید و روش انگشتی، یا با پیچیدن نخ دور یک میل، در کل ۲۰ دانه سر بگیرید. دانه‌ها را شل نگه دارید؛ اگر تنگ بگیرید رج اول بافته نمی‌شود. این مرحله بار اول ۱۰ دقیقه طول می‌کشد و باز کردن و از نو گرفتنش طبیعی است.

04

همه رج‌ها را زیر بباف

میل دانه‌ها را در دست چپ بگیرید، میل راست را از پشت داخل دانه فرو کنید، نخ را دور آن بپیچید و بکشید بیرون: این یک دانه زیر است. هر ۲۰ دانه را همین‌طور ببافید، بعد میل‌ها را جابه‌جا کنید و رج بعد را شروع کنید. زیربافی همه رج‌ها بافتی می‌دهد که در فارسی به آن بافت رکن می‌گویند و هر دو رویش یک‌شکل است.

05

تا ۲۰ سانتی‌متر ادامه بده

بافت را روی میز صاف پهن کنید و با متر اندازه بگیرید؛ هدف ۲۰ سانتی‌متر طول است. این حدود ۴۰ تا ۵۰ رج و ۳ تا ۴ ساعت کار است و لازم نیست یک‌نشست تمامش کنید. وقتی می‌خواهید استراحت کنید رج را تا آخر ببافید و بعد زمین بگذارید؛ وسط رج که رها کنید جای کارتان گم می‌شود.

06

دانه‌ها را کور کن

دو دانه اول را زیر ببافید، بعد با میل چپ دانه دومی از سمت راست را بردارید و از روی دانه اول بیندازید. تا وقتی روی میل یک دانه بماند همین‌طور یکی زیر ببافید و یکی را از روی دیگری رد کنید. آخرش نخ را از دانه آخر بکشید و با ۱۵ سانتی‌متر دم قطع کنید.

07

سر نخ‌ها را پنهان کن و بشور

نخ ابتدا و انتها را در سوزن کاموا بگذرانید، پشت کار ۴ تا ۵ سانتی‌متر جلو بروید و برگردید تا محکم بماند، بعد اضافه‌اش را بزنید. گره نزنید؛ گره با گذشت زمان از رو بیرون می‌زند. با آب ولرم دستی بشویید، در حوله بپیچید و فشار دهید، بعد روی سطح صاف پهن کنید تا خشک شود؛ لبه‌ها صاف می‌شوند.

08

برو سر پروژه دوم

اگر مربع تمام شد، با همان میل‌ها ۳۰ دانه سر بگیرید و یک شال‌گردن ساده ۱۵۰ سانتی‌متری ببافید؛ این کار ۳۰۰ گرم کاموا و حدود ۱۲ تا ۱۵ ساعت می‌برد. بعد با یکی زیر یکی رو بافت مرواریدی و با دو زیر دو رو کشباف را امتحان کنید. هر تکنیک تازه را اول روی یک نمونه ۱۰×۱۰ سانتی‌متری تمرین کنید تا کاموا هدر نرود.

تبلیغ — درون مقاله واکنش‌گرا

نکته‌ها

در کاموافروشی‌ها یا بازار تهران، کلاف ۱۰۰ گرمی آکریلیک حدود ۹۰ تا ۱۸۰ هزار تومان است؛ برای اولین تجربه خرید مرینوس یا آلپاکای گران هیچ منطقی ندارد.
کلاف‌هایی که در یک پروژه استفاده می‌کنید باید شماره سری (لات) یکسان روی بندرول داشته باشند؛ یک کد رنگ در دو سری مختلف اختلاف سایه‌ای دارد که با چشم دیده می‌شود.
اگر آخر رج تعداد دانه‌هایتان بیشتر از ۲۰ شد، احتمالاً نخ را اشتباه دور میل می‌پیچید و دانه اضافه می‌سازید؛ عادت کنید آخر هر رج دانه‌ها را بشمارید.
اگر بافت خیلی تنگ شد و میل به‌سختی داخل می‌رود یک شماره میل بزرگ‌تر بردارید، و اگر شل و سوراخ‌سوراخ به نظر می‌رسد یک شماره کوچک‌تر؛ کشش دستتان را با زور تغییر ندهید.
وقتی ویدئوی آموزشی می‌بینید سرعت را روی ۰٫۵ بگذارید و همان لحظه با دست خودتان تکرار کنید؛ فقط تماشا کردن چیزی یاد نمی‌دهد.

هشدار

رایج‌ترین خطای مبتدی‌ها تنگ گرفتن دانه‌هاست: رج بعد میل داخل دانه نمی‌رود، نخ پاره می‌شود و کار از اول شروع می‌شود. دانه باید آن‌قدر شل باشد که روی میل جلو و عقب سُر بخورد. همچنین میل فلزی را با دانه‌های باز داخل کیف نبرید؛ دانه‌ها در می‌روند و بافت از همان‌جا شکافته می‌شود. سر میل‌ها را با درپوش لاستیکی یا چوب‌پنبه ببندید.

پرسش‌های پرتکرار

+با میل شماره چند شروع کنم؟

میل شماره ۷ یا ۸ (۴ تا ۴٫۵ میلی‌متر) برای مبتدی‌ها ایده‌آل است: دانه‌ها با چشم واضح دیده می‌شوند و کار سریع پیش می‌رود. شروع با میل‌های نازک شماره ۲ و ۳ چشم را خسته می‌کند و انگیزه را می‌شکند.

+آکریلیک بخرم یا پشم؟

برای پروژه اول آکریلیک بگیرید. ارزان است، چند بار می‌شود بازش کرد و از نو بافت، و نمدی نمی‌شود. بعد از اینکه تکنیک‌ها جا افتاد سراغ پشم بروید.

+چرا لبه‌های بافت موجی است و به داخل لوله می‌شود؟

در بافت ساده تک‌رنگ لوله شدن لبه طبیعی است و با شستن و خشک کردن روی سطح صاف تا حد زیادی برطرف می‌شود. راه‌حل دائمی این است که سه دانه اول و آخر هر رج را کشباف ببافید.

+برای یک شال‌گردن چند کلاف لازم است؟

برای شال‌گردنی به عرض ۲۰ و طول ۱۵۰ سانتی‌متر با کاموای ضخامت متوسط، ۲۵۰ تا ۳۰۰ گرم یعنی سه کلاف ۱۰۰ گرمی کافی است. یک کلاف بیشتر از همان سری بخرید تا کم نیاورید.

+روزی چقدر ببافم؟

روزی ۳۰ تا ۴۵ دقیقه، هفته‌ای چهار پنج روز کافی است. برای جلوگیری از درد دست و شانه هر ۲۰ دقیقه انگشت‌ها را باز و بسته کنید و گردنتان را حرکت دهید.

منابع و راستی‌آزمایی

آخرین بررسی: 13 Eylül 2026. به ما بگو. قیمت‌ها و نشانی خرید برای بازار ایران بازنویسی شده‌اند؛ نام بافت‌ها (رکن، کشباف، مرواریدی) اصطلاحات رایج فارسی است.

این محتوا جنبه‌ی اطلاع‌رسانی دارد؛ در امور اداری اعلان‌های روز نهاد مربوط ملاک است. جزئیات: سلب مسئولیت.

N?
Nasıl Yapabilir? Editör Ekibi

Resmî kaynaklara dayanan, Türkiye için yazılmış adım adım rehberler. اصول انتشار ما ←