Toxuculuğa sıfırdan necə başlamaq olar?

Mil, yumaq və ilmə seçimindən ilk bitmiş kvadrat parçaya qədər yeni başlayanlar üçün addım-addım toxuma bələdçisi.

Ahşap masada bambu örgü şişlerine geçirilmiş krem renkli örgü parçası, yanında yumak, makas ve şerit metre.

Qısa cavab

4–4,5 mm (7-8 nömrə) bambu mil və 100 qramlıq orta qalınlıqda akril yumaq alın. 20 ilmə salın, bütün sıraları düz toxuyaraq 20x20 sm kvadrat parça hazırlayın, sonra ilmələri bağlayın. Bu ilk iş təxminən 3-4 saata bitir və ilmə salmağı, düz ilməni, tərs ilməni və bağlamağı öyrədir. Parça bitəndən sonra şərfə keçə bilərsiniz.

Lazım olanlar

4–4,5 mm (7-8 nömrə) bambu və ya taxta toxuma mili (35-40 sm uzunluqda, cüt mil)
100 qram orta qalınlıqda (worsted/aran) akril yumaq, açıq rəngdə - tünd göy və ya qara seçməyin
Küt uclu qayçı
Yun iynəsi (deşiyi geniş, ucu küt) - ip uclarını gizlətmək üçün
Dartılmayan santimetr lenti və ya xətkeş
İlmə nişanlayıcısı və ya rəngli kağız qısqacı (istəyə bağlı, sıra saymaq üçün)

Addım-addım

01

Mili yumaqla uyğunlaşdır

Yumağın etiketindəki mil işarəsinə baxın: orada yazılan ölçü (adətən 4-4,5 mm) sizin alacağınız milin qalınlığıdır. Akril yumaq qırılmağa davamlı və ucuzdur, ona görə ilk sınaqda yun yerine akril seçin. Bambu mil metaldan daha az sürüşkəndir, ilmələr mildən qaçmır.

02

Yumağın içindəki ucu tap

Barmağınızı yumağın ortasına salıb içdəki ipi çəkin; çöldən toxusanız yumaq yerdə yumbalanıb dolaşacaq. İlk çəkişdə kiçik bir topa gəlir, onu ayırın və hamar axan tək ipi tapın. Yumağı banka və ya kisənin içinə qoyub toxuyun.

03

20 ilmə sal

İpin ucundan təxminən 50 sm buraxıb ilgək düyünü vurun və mile keçirin. Sol əlinizdəki uzun quyruqla barmaqarası üsulu ilə, ya da ipi tək milə dolayaraq ümumilikdə 20 ilmə salın. İlmələri mildə boş tutun; bərk salsanız ilk sıranı toxuya bilməyəcəksiniz. Bu addım ilk dəfə 10 dəqiqə çəkə bilər, söküb yenidən salmaq normaldır.

04

Bütün sıraları düz toxu

Sağ mili əlinizə alın, ilmənin içinə arxadan salın, ipi dolayın və çəkib çıxarın: bu bir düz ilmədir. 20 ilmənin hamısını bu qayda ilə toxuyun, milləri dəyişib yeni sıraya keçin. Hər sıranı düz toxumaq yaylıq toxunuşu deyilən naxışı verir və parçanın iki üzü eyni görünür.

05

20 sm-ə qədər davam et

Toxuduğunuzu hamar masaya yayıb santimetr lenti ilə ölçün; hədəf 20 sm hündürlükdür. Bu təxminən 40-50 sıra və 3-4 saatlıq işdir, bir oturuşda bitirmək məcburiyyəti yoxdur. Ara verəndə sıranı sona qədər toxuyub buraxın, sıranın ortasında buraxsanız harada qaldığınızı qarışdırarsınız.

06

İlmələri bağla

İlk iki ilməni düz toxuyun, sonra sol millə sağdaki ikinci ilməni götürüb birincinin üstündən keçirin və salın. Mildə tək ilmə qalana qədər bir düz toxuyub bir üstündən atlatmaqla davam edin. Son ilmədən ipi çəkib 15 sm quyruq buraxaraq kəsin.

07

Ucları gizlət və yu

Baş və son ipləri yun iynəsinə keçirib parçanın tərs üzündə 4-5 sm irəliləyin, sonra geri qayıdaraq gizlədin və artığını kəsin. Düyün vurmayın, düyün zamanla üzə çıxır. İlıq suda əllə yuyub dəsmala büküb sıxın, hamar yerdə yayıb qurudun: kənarlar düzəlir.

08

İkinci layihəyə keç

Parça bitibsə həmin millərlə 30 ilmə salıb 150 sm uzunluğunda sadə şərf toxuyun; bu 300 qram yumaq və təxminən 12-15 saat tələb edir. Sonra bir düz bir tərs toxuyaraq şam naxışını, iki düz iki tərs ilə rezin naxışı sınayın. Hər yeni texnikanı əvvəlcə 10x10 sm nümunə kvadratda yoxlamaq yumaq itkisinin qarşısını alır.

Reklam — məqalə içi responsiv

Məsləhətlər

Bakıdaki əlişi mağazalarında və Sədərək kimi topdansatış bazarlarında 100 qramlıq akril yumaq 4-9 manat arasındadır; ilk sınaqda baha merinos və ya alpaka almağın mənası yoxdur.
Bir layihədə istifadə edəcəyiniz yumaqların etiketindəki parti (lot) nömrəsi eyni olmalıdır, eyni rəng kodu fərqli partidə gözlə görünən ton fərqi yaradır.
Sıranın sonunda ilmə sayınız 20-dən çox çıxırsa, çox güman ipi milə səhv dolayıb əlavə ilmə salırsınız; hər sıranın sonunda ilmələri saymağı vərdiş edin.
Toxuma çox bərk çıxıb mil zorla girirsə bir ölçü böyük mile keçin, boş və deşikli görünürsə bir ölçü kiçildin; əl gərginliyini zorla dəyişməyə çalışmayın.
YouTube-da izləyəndə videonu 0,5 sürətə salıb eyni anda öz əlinizlə təkrar edin; yalnız izləməklə öyrənmək işə yaramır.

Diqqət

Yeni başlayanların ən çox etdiyi səhv ilmələri həddən artıq bərk salmaqdır: növbəti sırada mil ilməyə girmir, ip qırılır və iş yenidən başlayır. İlmə milin üzərində irəli-geri sürüşə biləcək qədər boş olmalıdır. Həmçinin metal milləri açıq ilmələrlə çantada gəzdirməyin, ilmələr qaçır və toxuma söküldüyü yerdən dağılır; mil uclarına rezin tıxac və ya tıxac taxın.

Tez-tez verilən suallar

+Hansı ölçüdə millə başlamalıyam?

4-4,5 mm (7-8 nömrə) mil yeni başlayanlar üçün idealdır: ilmələr gözlə aydın görünür və iş sürətlə irəliləyir. 2-3 mm nazik millərlə başlamaq gözünüzü yorur və həvəsinizi qırır.

+Akril, yoxsa yun almalıyam?

İlk layihədə akril alın. Ucuzdur, dəfələrlə sökülüb yenidən toxunur və keçələşmir. Yuna texnikaları oturtduqdan sonra keçin.

+Toxumanın kənarları niyə dalğalanır və içə qatlanır?

Tək rəngli düz toxumada kənarın qatlanması normaldır, yuyub hamar quruduqda böyük ölçüdə düzəlir. Daimi həll üçün hər sıranın ilk və son 3 ilməsini rezin naxışla toxuyun.

+Bir şərf üçün neçə yumaq lazımdır?

20 sm enində, 150 sm uzunluğunda orta qalınlıqda şərf üçün 250-300 qram, yəni 100 qramlıq 3 yumaq kifayətdir. Eyni partidən bir yumaq artıq almaq təhlükəsiz seçimdir.

+Gündə nə qədər toxumaq lazımdır?

Gündə 30-45 dəqiqə, həftədə 4-5 gün kifayətdir. Əl və çiyin ağrısının qarşısını almaq üçün hər 20 dəqiqədə barmaqlarınızı açıb-yumun və boyun hərəkəti edin.

Mənbələr və yoxlama

Son yoxlama: 13 Eylül 2026. bizə bildir. Qiymətlər Bakı üçün manatla verilib; yumaq və mil ölçüləri beynəlxalq mm sistemi ilə göstərilir.

Bu məzmun məlumat xarakterlidir; rəsmi işlərdə aidiyyəti qurumun aktual elanları əsasdır. Ətraflı: məsuliyyətdən imtina.

N?
Nasıl Yapabilir? Editör Ekibi

Resmî kaynaklara dayanan, Türkiye için yazılmış adım adım rehberler. Nəşr prinsiplərimiz →