Saxta kargo SMS-ini necə tanımalı və nə etməli?
Çatdırılma bildirişi kimi görünən fırıldaq SMS-lərini linkə toxunmadan ayırmaq və lazımi qurumlara bildirmək addımları.
Qısa cavab
Linkə toxunmadan göndərənin adına və domenə baxın: real çatdırılma şirkətləri bit.ly, .xyz, .top kimi qısaldıcı və ucuz uzantılar işlətmir, ad da "azerpoct-izleme-az.com" şəklində uzadılmır. İzləmə nömrəsini kopyalayıb şirkətin öz tətbiqindən yoxlayın. Şübhəlidirsə SMS-i silin, nömrəni bloklayın, 1654 vasitəsilə Elektron Təhlükəsizlik Xidmətinə, maddi zərər varsa 102-yə bildirin.
Lazım olanlar
Addım-addım
Göndərənin adını və domeni yoxla
SMS-i açın, ancaq linkə toxunmayın. Göndərən sahəsində qeydiyyatlı brend adı yerinə +994 5x/7x ilə başlayan mobil nömrə, xarici ölkə kodu və ya təsadüfi hərf yığını varsa şübhələnin. Linkdəki domenin son iki hissəsinə baxın: "kargo-izleme.xyz" saxtadır, real ünvan "azerpoct.az" formasında bitir.
İzləmə nömrəsini şirkətin öz kanalından soruş
SMS-dəki izləmə nömrəsini uzun basıb kopyalayın, linki deyil. Play Store və ya App Store-dan yüklədiyiniz rəsmi tətbiqi, ya da brauzerə əl ilə yazdığınız veb ünvanı açıb "Bağlama izləmə" sahəsinə yerləşdirin. Qeyd tapılmırsa və ya adınıza göndəriş yoxdursa, SMS saxtadır.
Linkə toxunmuşsansa bağlantını kəs və şifrələri dəyiş
Səhifə açılıbsa təyyarə rejiminə keçin və Wi-Fi-ı söndürün. Yüklənmiş .apk faylı varsa Ayarlar > Tətbiqlər siyahısından tapıb "Sil" düyməsini basın; Android-də Ayarlar > Təhlükəsizlik > Cihaz administratoru tətbiqləri bölməsindən icazəni də ləğv edin. Kart və ya bank məlumatı daxil etmişsinizsə banka zəng vurub kartı bloklatdırın.
Nömrəni blokla və mesajı spam kimi işarələ
Android-də Mesajlar tətbiqində söhbəti uzun basıb yuxarıdaki "Blokla və spam bildir" seçiminə toxunun. iPhone-da Mesajlar > söhbəti açın > yuxarıdaki nömrəyə toxunun > "Məlumat" > "Bu Zəng Edəni Blokla". Bundan sonra həmin nömrədən yeni cəhd gəlməyəcək.
Elektron Təhlükəsizlik Xidmətinə və lazım gələrsə 102-yə bildir
İstənilməyən və fırıldaq SMS üçün 1654 nömrəsinə zəng edərək və ya Elektron Təhlükəsizlik Xidmətinin (etx.gov.az) müraciət formasından bildiriş göndərin. Pul itkisi, kart məlumatının paylaşılması və ya hesaba giriş şübhəsi varsa 102-yə zəng edin, DİN-in Kibertəhlükəsizlik bölməsinə müraciət yazın.
Kart və hesab hərəkətlərini 48 saat izlə
Bank tətbiqinizdə "Hesab hərəkətləri" və "Kart əməliyyatları" bölməsini gündə iki dəfə yoxlayın. Kiçik məbləğli sınaq çıxarışları (1-10 AZN) adətən böyük əməliyyatın xəbərçisidir. Tanımadığınız əməliyyat görsəniz bankın çağrı mərkəzinə "etiraz müraciəti" açdırın.
Məsləhətlər
Diqqət
Ən çox edilən səhv linki "sadəcə baxmaq üçün" açmaqdır. Bu səhifələr ya saxta bank giriş ekranı ilə şifrənizi toplayır, ya da APK yüklədib gələn təsdiq kodlarını fırıldaqçıya yönləndirir. Bir toxunuşla hesabınıza təyin olunmuş bütün limit çıxarıla bilər, ona görə şübhəli linkə heç girməyin.
Tez-tez verilən suallar
+Linkə toxundum, amma heç bir məlumat yazmadım, təhlükədəyəm?
Yalnız səhifənin açılması tək başına hesabınızı boşaltmır. Buna baxmayaraq hər hansı faylın yüklənib-yüklənmədiyini yoxlayın, telefonu güncəl saxlayın; şübhə davam edirsə şifrələri dəyişin.
+Şirkətin adı düzgün yazılıb, deməli mesaj realdır?
Xeyr. Fırıldaqçılar brend adını həm mətndə, həm domendə işlədə bilər. Müəyyənedici olan link uzantısıdır; yoxlamanı yalnız şirkətin rəsmi tətbiqindən aparın.
+Pulu itirmişəm, geri qaytara bilərəm?
Şans ilk saatlarda ən yüksəkdir. Dərhal banka zəng edib əməliyyatı bloklatdırın, 102-yə xəbər verin və prokurorluğa şikayət ərizəsi təqdim edin.
+Bu SMS-lər niyə mənə gəlir?
Nömrəniz sızmış məlumat siyahılarında ola bilər, ya da təsadüfi nömrə aralıqlarına kütləvi göndəriş edilir. Şəxsən hədəflənmiş olmanız şərt deyil.
+Saxta SMS-i kimə bildirməliyəm?
İstənilməyən mesaj üçün 1654 vasitəsilə Elektron Təhlükəsizlik Xidmətinə, fırıldaq cəhdi və ya zərər varsa 102 ilə DİN-in Kibertəhlükəsizlik bölməsinə bildirin.
Mənbələr və yoxlama
Son yoxlama: 15 sentyabr 2026. bizə bildir. Mətn Azərbaycan üçün uyğunlaşdırılıb: bildiriş kanalları 1654 (Elektron Təhlükəsizlik Xidməti) və 102 (polis), domen nümunələri .az uzantısı üzərindən verilib.
Bu məzmun məlumat xarakterlidir; rəsmi işlərdə aidiyyəti qurumun aktual elanları əsasdır. Ətraflı: məsuliyyətdən imtina.