ولتاژ باتری خودرو چگونه اندازهگیری و سر باتری چگونه تمیز میشود؟
خواندن درست ولتاژ باتری با مولتیمتر و پاک کردن رسوب اکسید سر باتری با جوششیرین، مرحله به مرحله.
پاسخ کوتاه
سوئیچ را ببند و باتری را حداقل ۱ ساعت استراحت بده؛ مولتیمتر را روی V⎓ (DC) رنج ۲۰ ولت بگذار و پروب سرخ را به قطب مثبت، سیاه را به منفی بچسبان. ۱۲٫۶–۱۲٫۸ ولت پر، ۱۲٫۲ نیمه و زیر ۱۲ ولت نیاز به شارژ است؛ در دور آرام ۱۳٫۸–۱۴٫۴ ولت طبیعی است. برای تمیزکاری ابتدا قطب منفی را با آچار ۱۰ باز کن، با محلول یک قاشق جوششیرین در ۲۰۰ میلیلیتر آب گرم برس بزن، خشک کن و اول مثبت بعد منفی را ببند.
چه چیزهایی لازم است
گام به گام
باتری را استراحت بده
سوئیچ، چراغها و سیستم صوتی را خاموش کن و درها را بسته نگه دار. برای خواندن ولتاژ استراحت واقعی حداقل ۱ ساعت و در حالت ایدهآل یک شب صبر کن. اگر بلافاصله بعد از رانندگی اندازه بگیری، شارژ سطحی دینام عددی گمراهکننده مثل ۱۳ ولت نشان میدهد.
مولتیمتر را روی ولت DC بگذار
در دستگاههای سلکتوری، کلید گردان را در ناحیه V⎓ یا DCV روی رنج ۲۰ ولت بگذار. در دستگاههای اتورنج دکمه V را بزن و اگر روی نمایشگر AC نوشته شده، با دکمه SELECT یا MODE به نشان DC برو. پروب سیاه را به ورودی COM و پروب سرخ را به VΩmA وصل کن.
ولتاژ استراحت را بخوان
پروب سرخ را روی فلز قطب مثبت (+) و پروب سیاه را روی قطب منفی (-) فشار بده و ۵ ثانیه ثابت نگه دار. ۱۲٫۶–۱۲٫۸ ولت یعنی کامل، ۱۲٫۴ ولت حدود ۷۵ درصد، ۱۲٫۲ ولت ۵۰ درصد و ۱۲٫۰ ولت ۲۵ درصد. زیر ۱۱٫۸ ولت نشانه دشارژ عمیق است و باتری باید به شارژر بسته شود.
ولتاژ استارت و دینام را بسنج
وقتی پروبها روی قطبها هستند از یک نفر بخواه استارت بزند؛ ولتاژ لحظهای افت میکند اما در دمای بالای ۱۰ درجه نباید زیر ۹٫۶ ولت برود. با موتور روشن و در دور آرام، نمایشگر باید ۱۳٫۸ تا ۱۴٫۴ ولت بدهد. زیر ۱۳٫۲ ولت مشکل دینام یا تسمه و بالای ۱۵ ولت نشانه خرابی رگولاتور است.
سر باتریها را باز کن
سوئیچ را خاموش کن و کلید را در جیبت بگذار. اول کابل منفی (-) را با آچار ۱۰ شل کن و بیرون بیاور، سپس کابل مثبت (+) را باز کن و درپوش پلاستیکی سرخش را ببند. ترتیب همین است؛ اگر اول مثبت را باز کنی، تماس آچار با بدنه اتصال کوتاه میسازد.
با محلول جوششیرین تمیز کن
یک قاشق مرباخوری جوششیرین را در ۲۰۰ میلیلیتر آب گرم حل کن، به پارچه آغشته کن و روی قطبها و کفشکها بمال؛ رسوب سفید-سبز سولفات در ۲ تا ۳ دقیقه کف میکند و حل میشود. با برس سیممسی مخروط قطب و سطح داخلی کفشک را تا براق شدن فلز بسای. با کمی آب تمیز بشور و با پارچه کاملاً خشک کن.
ببند، سفت کن و دوباره بخوان
این بار اول کابل مثبت (+) و بعد منفی (-) را ببند و مهرهها را با ۵ تا ۶ نیوتنمتر، تا حدی که با دست نچرخد، سفت کن؛ سفت کردن بیش از حد قطب سربی را ترک میاندازد. بیرون سطوح تماس اسپری محافظ سر باتری یا لایه نازکی وازلین سفید بزن. بعد با مولتیمتر دوباره بخوان و عدد را یادداشت کن.
نکتهها
هشدار
جرقه روی باتری میتواند گاز هیدروژن را منفجر کند: نگذار آچار همزمان با قطب مثبت و بدنه تماس بگیرد و نزدیک باتری سیگار نکش. آب جوششیرین نباید داخل سلولها برود، درپوشها را بسته نگه دار. اسید سولفوریک پوست و چشم را میسوزاند؛ در صورت تماس ۱۵ دقیقه با آب فراوان بشور و به پزشک برو.
پرسشهای پرتکرار
+عدد ۱۲٫۴ ولت میخوانم، باید باتری را عوض کنم؟
نه، ۱۲٫۴ ولت یعنی حدود ۷۵ درصد شارژ. ۳۰ تا ۴۰ دقیقه بیرونشهر رانندگی کن یا به شارژر هوشمند وصل کن و دوباره بخوان؛ اگر به ۱۲٫۶ ولت رسید باتری سالم است.
+مولتیمتر عدد منفی نشان میدهد، دستگاه خراب است؟
نه، پروبها را برعکس گرفتهای. پروب سرخ را روی مثبت و سیاه را روی منفی بگذار تا همان عدد با علامت مثبت بیاید؛ خواندن قبلی هم معتبر است.
+اندازهگیری با موتور روشن بیخطر است؟
بله، اما کابل پروبها را از فن خنککننده، تسمه و پولیها دور نگه دار. اندازهگیری را در دور آرام و با چراغهای روشن انجام بده؛ بازه ۱۳٫۸ تا ۱۴٫۴ ولت طبیعی است.
+برای تمیز کردن سر باتری میشود نوشابه یا آب جوش استفاده کرد؟
استفاده نکن. نوشابه شکر باقی میگذارد و زمینه خوردگی تازه میسازد؛ آب جوش میتواند بدنه پلاستیکی را تغییر شکل دهد. محلول جوششیرین اسید را خنثی میکند و رد نمیگذارد.
+این کار چقدر طول میکشد و چقدر هزینه دارد؟
اندازهگیری ۵ دقیقه و تمیزکاری سر باتری ۲۰ تا ۳۰ دقیقه وقت میبرد. جز مولتیمتر و برس، هزینه مواد بسیار کم است؛ جوششیرین و وازلین معمولاً در خانه هست.
منابع و راستیآزمایی
آخرین بررسی: 13 Eylül 2026. به ما بگو. اعداد اعشاری با ممیز فارسی (٫) نوشته شده و اندازه آچارها بر حسب میلیمتر است.
این محتوا جنبهی اطلاعرسانی دارد؛ در امور اداری اعلانهای روز نهاد مربوط ملاک است. جزئیات: سلب مسئولیت.