چگونه کلاهبرداری تلفنی را تشخیص دهیم؟
روش تشخیص کلاهبردار در ۶۰ ثانیه و راه راستیآزمایی شماره، وقتی از خطی ناشناس با شما تماس گرفته میشود.
پاسخ کوتاه
قطع کنید و با دکمهٔ «تماس مجدد» برنگردید. شمارهٔ رسمی را خودتان دستی بگیرید: پلیس ۱۱۰، مرکز فوریتهای سایبری پلیس فتا ۰۹۶۳۸۰، بانک از شمارهٔ درجشده پشت کارت. اگر طرف مقابل رمز پویا، شمارهٔ کارت یا CVV2، انتقال پول، نصب برنامهٔ اتصال از راه دور یا «به کسی نگو» میخواهد، کلاهبردار است. هیچ سازمانی رمز یکبارمصرف را تلفنی نمیپرسد.
چه چیزهایی لازم است
گام به گام
گفتوگو را در ۳۰ ثانیه ببند
اگر طرف مقابل خود را پلیس، بازپرس، کارمند بانک، پیک یا کارشناس اپراتور معرفی کرد و فضای فوریت ساخت، بگویید «خودم از شمارهٔ رسمی همان سازمان تماس میگیرم» و تماس را قطع کنید. قویترین ابزار کلاهبردار زمان است؛ با باز نگهداشتن خط جلوی فکر کردن شما را میگیرد. قطع کردن تماس نه جرم است و نه بیادبی.
شماره را خودت دستی بگیر
روی شمارهٔ تماسگیرنده دکمهٔ «تماس مجدد» را نزنید؛ خط ممکن است باز بماند یا شماره جعلی (spoof) باشد. پلیس ۱۱۰، پلیس فتا ۰۹۶۳۸۰ و شمارهٔ پشت کارت بانکی را دستی وارد کنید. وقتی سابقهٔ پرونده یا تماس را بپرسید، در یک تا دو دقیقه پاسخ «چنین تماسی وجود ندارد» را میگیرید.
پنج نشانهٔ خطر را کنترل کن
اگر یکی از اینها در تماس گفته شد، قطعاً کلاهبرداری است: خواستن رمز پویا یا کد پیامکی، پرسیدن شمارهٔ کارت و CVV2، جملهٔ «پول را به حساب امن منتقل کنید»، وادار کردن به نصب AnyDesk یا TeamViewer، و «حتی به همسرتان هم نگویید». هیچ بانک و نهاد دولتی این پنج چیز را تلفنی نمیخواهد.
شماره را بررسی و مسدود کن
در اندروید: برنامهٔ تلفن > تماسهای اخیر > نگهداشتن شماره > «مسدود کردن / گزارش هرزنامه». در آیفون: تلفن > تماسهای اخیر > علامت (i) کنار شماره > «مسدود کردن این تماسگیرنده». سپس شماره را در موتور جستوجو بجویید؛ اگر گزارشهای کلاهبرداری در نتایج نخست دیده شد، شک شما تأیید میشود.
خطوط و تراکنشهای به نام خودت را بازبینی کن
در سایت سازمان تنظیم مقررات (cra.ir) از سرویس استعلام سیمکارتهای به نام شما، فهرست خطوط ثبتشده را ببینید و خط ناشناس را برای ابطال ثبت کنید. در همراهبانک هم بخش گردش حساب و «دستورهای پرداخت / مقصدهای ذخیرهشده» را کنترل کنید. این دو بررسی حدود پنج دقیقه وقت میبرد.
اگر پول رفت، در یک ساعت اول اعلام کن
اول با شمارهٔ مرکز تماس بانک (پشت کارت) تماس بگیرید و درخواست «مسدودی حساب و کارت و پیگیری برگشت تراکنش» را ثبت کنید و شمارهٔ پیگیری را یادداشت کنید. بعد با ۱۱۰ تماس بگیرید یا به نزدیکترین کلانتری بروید و شکایت ثبت کنید. شانس مسدود شدن پول در ساعتهای نخست بهمراتب بیشتر است.
مدارک را نگه دار و گزارش بده
تصویر فهرست تماس، پیامکهای دریافتی و رسید بانکی را پاک نکنید؛ اینها در پروندهٔ کلانتری مدرک هستند. تماسها و پیامکهای کلاهبردارانه را میتوانید از سایت پلیس فتا (cyberpolice.ir) یا با تماس با ۰۹۶۳۸۰ گزارش کنید.
نکتهها
هشدار
نصب برنامهٔ اتصال از راه دور ویرانگرترین اشتباه است: با نصب AnyDesk، TeamViewer یا QuickSupport و دادن کد، طرف مقابل همراهبانک شما را از گوشی خودتان باز میکند و رمزهای پیامکی را میبیند. اگر چنین برنامهای نصب کردهاید، فوراً گوشی را روی حالت پرواز بگذارید، برنامه را حذف کنید و از گوشی دیگری با بانک تماس بگیرید.
پرسشهای پرتکرار
+اگر شمارهٔ نمایشدادهشده واقعاً ۱۱۰ یا شمارهٔ بانک من باشد چه؟
با جعل شماره (spoofing) هر شمارهای روی صفحه قابل نمایش است. به شمارهٔ روی صفحه اعتماد نکنید؛ تماس را قطع کنید و همان شماره را خودتان دستی بگیرید.
+فقط صحبت کردم و هیچ اطلاعاتی ندادم؛ خطری هست؟
خطر مستقیمی نیست؛ ضبط صدای شما بهتنهایی برای خالی کردن حساب کافی نیست. با این حال شماره را مسدود کنید، چون خط شما فعال علامتگذاری میشود و تماسها تکرار خواهد شد.
+رمز پویای پیامکی را گفتم، چه کار کنم؟
فوراً با شمارهٔ مرکز تماس پشت کارت تماس بگیرید و مسدودی حساب و کارت را بخواهید، سپس رمز اینترنتبانک را تغییر دهید. همان روز به ۱۱۰ یا کلانتری شکایت کنید.
+ممکن است بدون اطلاع من سیمکارتی به نامم ثبت شده باشد؟
بله. در سایت سازمان تنظیم مقررات (cra.ir) از سرویس استعلام خطوط، همهٔ شمارههای ثبتشده به نام خود را میبینید و خط ناشناس را برای ابطال ثبت میکنید.
+تماسهای کلاهبردارانه را کجا شکایت کنم؟
اگر خسارت مالی رخ داده، ۱۱۰ یا کلانتری؛ اگر فقط تماس آزاردهنده است، مرکز فوریتهای سایبری پلیس فتا با شمارهٔ ۰۹۶۳۸۰ یا فرم گزارش در سایت cyberpolice.ir.
منابع و راستیآزمایی
آخرین بررسی: 13 Eylül 2026. به ما بگو. شمارهها و سامانهها برای کاربران ایران بومیسازی شده است: پلیس ۱۱۰، پلیس فتا ۰۹۶۳۸۰، استعلام سیمکارت از سازمان تنظیم مقررات.
این محتوا جنبهی اطلاعرسانی دارد؛ در امور اداری اعلانهای روز نهاد مربوط ملاک است. جزئیات: سلب مسئولیت.