Excel-də aylıq büdcə cədvəli necə qurulur?
Bank çıxarışından başlayıb 40 dəqiqədə özünü yeniləyən və kənarlaşmanı rənglə göstərən aylıq büdcə cədvəli qururuq.
Qısa cavab
Yeni kitabda Emeliyyatlar, Kateqoriyalar və Xulase adlı üç vərəq açın. Emeliyyatlar vərəqinə Tarix, Ay, Kateqoriya, Təsvir, Məbləğ başlıqlarını yazıb Ctrl+T ilə cədvələ çevirin. Kateqoriya sütununa Data > Data Validation ilə açılan siyahı bağlayın. Xulase vərəqində SUMIFS (türk interfeysdə ÇOKETOPLA) ilə kateqoriya üzrə toplayın, Conditional Formatting ilə büdcəni aşan sətirləri qırmızıya boyayın.
Lazım olanlar
Addım-addım
Üç vərəqli skeleti qur
Excel-i açıb Blank workbook (Boş iş kitabı) seçin. Aşağıdaki vərəq nişanına sağ düyməylə klikləyib Rename ilə adını Emeliyyatlar edin, plus düyməsi ilə iki vərəq daha əlavə edib Kateqoriyalar və Xulase adlandırın. Məlumatı, kateqoriya siyahısını və hesabatı ayrı saxlamaq ay sonunda formulların dağılmasının qarşısını alır.
Başlıq sətrini yaz
Emeliyyatlar vərəqinin A1 hücrəsindən başlayaraq ardıcıl olaraq Tarix, Ay, Kateqoriya, Təsvir, Məbləğ, Növ yazın. Növ sütununa Xərc və ya Gəlir daxil edəcəksiniz. Bir sətirdə bu altı başlıq sonrakı addımlarda cədvəl və pivot əməliyyatlarının problemsiz işləməsi üçün kifayətdir.
Məlumatı cədvələ çevir
A1:F1 aralığını seçib Ctrl+T basın, My table has headers qutusunu işarələyib OK deyin. Table Design nişanında Table Name qutusuna Emeliyyatlar yazın. Bundan sonra hər yeni sətir avtomatik cədvələ qoşulur və formul aralıqlarını əl ilə genişləndirməyə ehtiyac qalmır.
Kateqoriya siyahısını açılan menyuya bağla
Kateqoriyalar vərəqinin A1 hücrəsinə Kateqoriya yazıb altına Kirayə, Bina haqqı, Market, Kommunal, Nəqliyyat, Səhiyyə, Təhsil, Əyləncə, Yığım kimi 8-12 maddə daxil edin. Emeliyyatlar vərəqində C sütununu seçib Data > Data Validation > Allow: List yolunu izləyin, Source qutusuna =Kateqoriyalar!$A$2:$A$20 yazın. Bu, yazılış fərqlərindən yaranan səhv cəmlərin qarşısını alır.
Tarix, ay və pul formatını nizamla
A sütununu seçib Home > Number qrupundan Short Date, E sütunu üçün isə Currency seçin, simvolu AZN edin və onluq mərtəbəni 2-də saxlayın. B2 hücrəsinə =TEXT([@Tarix];"mmmm yyyy") yazın; türk interfeysdə bu METNEÇEVİR və "aaaa yyyy" olur. Ay sütunu xülasə cədvəlində ayları yan-yana müqayisə etməyə imkan verir.
Xülasə vərəqində cəmləri qur
Xulase vərəqinin A2 hücrəsindən aşağıya kateqoriya adlarını, B1-dən sağa Yanvar 2025 kimi ay adlarını yazın. B2 hücrəsinə =SUMIFS(Emeliyyatlar[Məbləğ];Emeliyyatlar[Kateqoriya];$A2;Emeliyyatlar[Ay];B$1) yazıb sağa və aşağıya dartın. Ayrıca sütuna aylıq büdcə hədəfinizi əl ilə yazın, kənarlaşma üçün =B2-hədəf hücrəsi əlavə edin.
Aşan maddələri rənglə
Xülasə cədvəlindəki kənarlaşma sütununu seçib Home > Conditional Formatting > Highlight Cells Rules > Greater Than yolunu izləyin, dəyər olaraq 0 yazıb Light Red Fill seçin. Hədəfdən aşağı qalanlar üçün həmin menyudan Less Than qaydası ilə yaşıl dolğu əlavə edin. Beləcə ay sonunda rəqəmləri oxumadan hansı maddədə aşdığınızı görürsünüz.
Sabitlə, yadda saxla və ehtiyat nüsxə çıxar
Emeliyyatlar vərəqində A2 hücrəsini seçib View > Freeze Panes > Freeze Top Row deyin. Sonra File > Save As ilə OneDrive və ya Documents qovluğuna Budce-2025.xlsx adı ilə yadda saxlayın. Hər ayın ilk həftəsində çıxarışı yükləyib yeni sətirləri cədvəlin altına əlavə etməyi vərdiş edin.
Məsləhətlər
Diqqət
Ən çox edilən səhv kateqoriya adlarını hər sətrə əl ilə yazmaqdır. Neqliyyat ilə Nəqliyyat, yaxud sonda qalan boşluq ayrı-ayrı sayılır və cəmlər səssizcə əskik çıxır. Data Validation siyahısını qurmadan məlumat daxil etməyə başlamayın. Faylı mütləq .xlsx kimi saxlayın; CSV formatı formulları və formatları silir.
Tez-tez verilən suallar
+Excel-im yoxdur, pulsuz necə edim?
office.com ünvanından Microsoft hesabı ilə daxil olub Excel for the web-dən pulsuz istifadə edə bilərsiniz. Ctrl+T, Data Validation və SUMIFS orada da işləyir; Google Sheets-də də məntiq eynidir.
+Formulda vergül, yoxsa nöqtəli vergül yazmalıyam?
Azərbaycan və Türkiyə regional parametrlərində arqument ayırıcısı nöqtəli vergül, onluq ayırıcı isə vergüldür. Regional parametr ABŞ-dırsa arqumentlər vergüllə ayrılır.
+Kredit kartı taksitlərini necə yazım?
Taksiti birdəfəlik deyil, hər ay ödədiyiniz məbləğ qədər ayrı sətir kimi daxil edin və Təsvir sütununa 3/12 kimi qeyd yazın. Belədə aylıq nağd axınınız reallığa uyğun olur.
+Cədvəl böyüdükcə yavaşlayır?
Bir neçə min sətrə qədər problem olmur. SUMIFS formullarını bütün sütuna deyil, yalnız istifadə etdiyiniz hücrələrə yazın və hər il üçün ayrı fayl açın.
+İnflyasiyanı büdcəyə necə əks etdirim?
Xülasə vərəqində hədəf sütununu sabit yazmaq yerinə əvvəlki ayın hədəfini nisbət hücrəsinə vurun, məsələn =C2*(1+$H$1). H1-ə gözlədiyiniz aylıq artım nisbətini yazıb tək yerdən yeniləyin.
Mənbələr və yoxlama
Son yoxlama: 15 sentyabr 2026. bizə bildir. Excel-in Azərbaycan dilli interfeysi yoxdur, ona görə menyu və funksiya adları ingilis versiyasına uyğun verilib; türk interfeysdə SUMIFS = ÇOKETOPLA, TEXT = METNEÇEVİR, Data Validation = Veri Doğrulama olur. Pul formatı üçün AZN, ayırıcı üçün nöqtəli vergül nəzərdə tutulub.
Bu məzmun məlumat xarakterlidir; rəsmi işlərdə aidiyyəti qurumun aktual elanları əsasdır. Ətraflı: məsuliyyətdən imtina.